Tuż po urodzeniu, jama ustna dziecka jest zasiedlana przez bakterie pochodzące od matki, a później innych opiekunów. Dlatego ważne jest, aby przyszła mama już planując ciążę zadbała o swoje zęby. Niewyleczone zęby u rodziców i rodzeństwa malucha są źródłem bakterii, które podczas pieszczot, zabawy i pielęgnacji mimowolnie są przenoszone do buzi niemowlęcia. 

Przestrzeganie zasad higieny – częste mycie rąk, zabawek, przedmiotów pielęgnacyjnych to podstawa profilaktyki wszelkich chorób. Niedopuszczalne jest oblizywanie smoczków, łyżeczek i pocałunki w usta. 

Brzmi to jak oczywistość, jednak w praktyce… bywa różnie, natomiast to rolą rodzica jest zwracanie uwagi na granice dziecka również w stosunku do rozkochanych w maluszku cioć i babć, a czasem starszego rodzeństwa. Częstym zjawiskiem jest współwystępowanie aktywnej próchnicy u rodzeństwa.

Jeśli chodzi o węglowodany (cukry) w diecie dziecka to nikt nie wymaga aby zostały one zupełnie wyeliminowane – jest tylko kilka modyfikacji, które można zastosować żeby zminimalizować ich szkodliwy wpływ na uzębienie. Problemem nawet nie jest sama słodycz co… lepkość pożywienia! 

Bezzębne- lub prawie- maluchy w swoich pierwszych miesiącach rozszerzania diety dostają do jedzenia oprócz mleka mamy/modyfikowanego pokarmy głównie w postaci papek, musów, kaszek, kleików. Albo produkty miękkie, które rozmiękczone przez ślinę w buzi taką papkę tworzą. 

Oczywiście nie ma możliwości “przeskoczenia” tego etapu w rozwoju, natomiast najważniejsze w tym okresie jest zadbanie o to, aby czas zalegania w buzi pożywienia o takiej klejącej konsystencji był jak najkrótszy.

“Próchnica butelkowa”, bo tak potocznie nazywa się próchnicę górnych przednich zębów powstaje na skutek przedłużonego kontaktu zębów z wysoko węglowodanowym lepkim pokarmem. Dlatego należy wystrzegać się dokarmiania dzieci między posiłkami (np. podczas spacerów w wózku) chrupkami kukurydzianymi, biszkoptami itp Szkodliwe może być też podawanie musów/przecierów w tubkach, które dziecko długo trzyma w ustach. Pomiędzy posiłkami i PO SŁODKICH PRZEKĄSKACH można podawać produkty, które nie powodują próchnicy np. ser żółty lub twardsze warzywa/owoce do gryzienia-w ten naturalny sposób podczas gryzienia produktów o twardszej konsystencji zęby się oczyszczają, a do picia podawać wodę.  

W nocy normalnym zjawiskiem jest zmniejszone wydzielanie śliny, która neutralizuje kwasy w jamie ustnej, dlatego ważna jest wieczorna rutyna-dokładne wyszczotkowanie zębów i zachowanie przerwy nocnej w podawaniu pokarmów.  

W nocy mniejsze dzieci mogą pić mleko matki lub modyfikowane, jednak do picia powinna być podawana woda. Starsze dzieci ok 2 roku życia mają już na tyle rozszerzoną dietę i usystematyzowane pory posiłków, że nie powinny wymagać dokarmiania kaszką/mlekiem itd w nocy, po wieczornym posiłku i wymyciu zębów dopuszczalna jest tylko woda do picia.